Тақырып   Тапсырмалар каталогы

Айнымалысы бар өрнектер мен теңсіздіктер. Әріптік деректері бар есептер. Теңсіздіктердің шешімдерін таңдау арқылы табу. Қарапайым және күрделі есептерді алгебралық тәсілмен шешу


• Айнымалысы бар өрнектің мәнін берілген айнымалы мәнінде табуды үйренесің;
• Әріптік деректері бар есептерді шешуді жетілдіресің;
• Шарт бойынша теңдеу құрастырасың және оны тексерумен шешесің;
• Теңдеу арқылы қарапайым және күрделі есептерді шешуді үйренесің.



Айнымалысы бар өрнектердің мәнін тап.
Сәйкес сандарды таңда.

Есепті оқы.
Есепті шешетін өрнекті таңда.

Көліктің дыбысы.

Рыцарьға қамалға жетіп, ханшайымды құтқаруға көмектес.
Айнымалының қандай мәнінде теңсіздік дұрыс болатынын таңда.

Қысқа жазба құрастыр және есепті шеш.
Зоомагазинге а канарейка әкелінді,
ал тотықұстар – канарейкадан 2 есе көп.
Бір аптада b құс сатылды.
Зоомагазинде қанша құс қалды?

Тимофейге пошта көгершіні әкелген тапсырманы орындауға көмектес.
Шарт бойынша теңдеу құр.
Сәйкес сандарды, таңбаларды және әріпті таңда.

Надяға кілемше тоқуға көмектес.
Теңдеуді тексерумен шеш.
Сәйкес сандарды, таңбаларды және әріпті таңда.

Теңдеу арқылы есептерді қалай шешуге болатынын түсіндірмені тыңда.
Вазада бірнеше кәмпит болды.
Вазаға тағы 5 кәмпит салғаннан кейін, онда 24 кәмпит болды.
Вазада неше кәмпит болған?
Теңдеу құрастыра отырып, былай ойлаймыз.
Бізге вазада неше кәмпит болғаны белгісіз.
Белгісіз кәмпит санын x деп белгілейміз.
Белгілісі – вазаға тағы 5 кәмпит салынды. Енді 24 кәмпит болды.
Теңдеу құрамыз.
x кәмпитке 5 кәмпит қостық, 24 шықты.
Құрастырылған теңдеуді шешейік.
Саған белгісіз қосындыны қалай табу керектігі белгілі.
Егер x = 19 болса, вазада 19 кәмпит болған.


Есепті оқы. Есепті шешетін теңдеуді таңда.

Есепті тыңда.
Полина 3 білезік тоқыды, оған 210 моншақ жұмсады,
әр білезікке бірдей моншақ саны жұмсалды.
Полина әр білезікке қанша моншақ жұмсады?
Теңдеу құрастыра отырып, былай ойлаймыз.
Бізге белгілі – Полинада 210 моншақ болды
және ол 3 білезік тоқыды.
Әр білезікке бірдей, бірақ белгісіз моншақ саны жұмсалды, оны у деп белгілейміз.
Теңдеу құрамыз.
210 моншақты бірдей, бірақ белгісіз моншақ санына бөлеміз,
оны у деп белгіледік
және 3 білезік аламыз.
Құрастырылған теңдеуді шешейік, белгісіз бөлгішті табу ережесін қолданамыз.
Егер у = 70 болса, Полина әр білезікке 70 моншақ жұмсаған.
Тексерейік, есепті дұрыс шештік пе.
Ол үшін у мәнін құрастырылған теңдеуге қоямыз.
Жауабын жаз.
Есіңде болсын.
Есептерді теңдеу арқылы шешуді алгебралық әдіс деп атайды.

Есепті оқы және теңдеу арқылы шеш.
Тексеруді орында.
Сәйкес сандарды, таңбаларды және әріпті таңда.

Есепті тыңда. Артемге «Лего» конструкторы сыйлады, онда 440 бөлшек бар.
Бала 2 құрылым құрастырды, әрқайсысына бірдей бөлшек жұмсады, және оның 300 бөлшегі қалды.
Артем әр құрылымға қанша бөлшек жұмсады?
Есептің шарты бойынша сызбалық жазба құрайық.
Бізге белгілі – конструкторда 440 бөлшек болған.
Бөлшектердің бір бөлігін бала 2 құрылымға жұмсады, әрқайсысына бірдей, бірақ белгісіз бөлшек саны.
Осыдан кейін Артемде тағы 300 бөлшек қалды.
Есепті шешу үшін теңдеу құрамыз.
x деп Артем әр құрылымға жұмсаған белгісіз бөлшек санын белгілейміз.
Егер бір құрылымға Артем x бөлшек жұмсаса, 2 құрылымға – 2 есе көп,
яғни x-ті 2-ге көбейтеміз –
бұл Артем жұмсаған барлық бөлшек саны.
Оған 300 қалған бөлшекті қосамыз, сонда 440 – конструктордағы барлық бөлшек саны шығады.
Құрастырылған теңдеуді шешейік.
Алдымен белгісіз қосындыны табамыз, ол x пен 2-нің көбейтіндісі.
Ол үшін қосындыдан белгілі қосындыны аламыз.
Біз теңдеуді алдық:
x-ті 2-ге көбейту 140-қа тең.
Бұл теңдеуді шешейік, белгісіз көбейткішті табу ережесін қолданамыз.
Біз x = 70 екенін таптық.
Тексерейік, теңдеуді дұрыс шештік пе.
Ол үшін x мәнін құрастырылған теңдеуге қоямыз.
Теңдеу дұрыс шешілді.
Демек, Артем әр құрылымға 70 бөлшек жұмсаған.
Жауабын жаз.

Есепті оқы. Есепті шешетін теңдеуді таңда.

Есепті оқы және оны теңдеу арқылы қалай шешуге болатынын ойлан.
Қысқа жазба құрастыр.

Периметрі 128 миллиметр болатын квадраттың қабырғасы периметрі 64 миллиметр болатын квадраттың қабырғасынан неше есе үлкен екенін тап.
Сәйкес сандарды таңда.

Ойлан. Руслан, Виталик және Сережа кәмпит жеді. Әрқайсысы әртүрлі кәмпит санын жеді.
Виталик пен Руслан 6 кәмпит жеді. Руслан мен Сережа – 4 кәмпит жеді.
Әрқайсысы қанша кәмпит жеді? Сәйкес сандарды таңда.